4 - فَلَوْ لا أَنَّ الشَّيْطانَ يَخْتَدِعُهُمْ 1 عَنْ طاعَتِكَ ما عَصاكَ 2 عاصٍ 3 ، وَ لَوْ لا أَنَّهُ صَوَّرَ 4 لَهُمُ الْباطِلَ فِي مِثالِ 5 الْحَقِّ ما ضَلَّ 6 عَنْ طَرِيقِكَ ضَآلٌّ 7 ، فَسُبْحانَكَ 8 ما 9 أَبْيَنَ 10 كَرَمَكَ فِي مُعامَلَةِ 11 مَنْ أَطاعَكَ أَوْ عَصاكَ تَشْكُرُ 12 لِلْمُطِيعِ ما أَنْتَ تَوَلَّيْتَهُ 13 لَهُ ، وَ تُمْلِي 14 لِلْعاصِي فِيما تَمْلِكُ 15 مُعاجَلَتَهُ 16 فِيهِ . لغت : 1 - آنها را مىفريبد ، 2 - نافرمانيت را نمىكند ، 3 - نافرمانى ، گنه‌كارى ، 4 - نشان داد ، 5 - شكل و مانند ، 6 - گمراه نمىشد ، 7 - گمراهى ، 8 - تو از هر عيب و نقصى منزَّهى ، 9 - شگفتا ، 10 - آشكارتر است ، 11 - برخورد ، رفتار ، 12 - پاداش مىدهى ، 13 - تو آماده‌اش كرده‌اى ، 14 - مهلت مىدهى ، 15 - توانايى دارى ، 16 - به سرعت و عجله كيفر دادنش . معنا : پس هرگاه شيطان انسان‌ها را در مورد اطاعتت فريب نمىداد هيچ كس تو را نافرمانى نمىكرد ، و هرگاه او باطل را به شكل و مانند حق ، به آنها نشان نمىداد و در نظرشان به صورت حق جلوه‌گر نمىساخت ، هيچ گمراهى از راه تو منحرف و گمراه نمىشد . پس تو اى خداوندا ، پاك و منزه از هر عيب و نقصى ، شگفتا كه چقدر بزرگوارى ، و كرم تو در رفتار با اطاعت كنندگان و يا نافرمانى كننده‌هايت ، چقدر آشكار و روشن‌تر است ، به اطاعت كنندگان پاداش مىدهى در حالى كه زمينه آن را خودت برايش مهيّا كرده‌اى و به گناهكار فرصت مىدهى ، با اينكه مىتوانى به سرعت او را در همان گناهش مجازات كنى . نكته : انسان به طور طبيعى با نهاد و فطرت خداشناسى آفريده شده است ، و براى اطاعت از دستورات الهى ، و گرايش به حق ، علاقه باطنى دارد و عامل اصلى گناه و گمراهيش اين است كه شيطان او را فريب مىدهد و پيشنهادهايش را به صورت حق در مىآورد و موجب گمراهى او مىگردد ، زيرا كه باطل چيزى ندارد كه انسان به آن ميل و علاقمند شود ، اما شيطان ، با پوشاندن لباس حق به آن ، زمينه انحراف را از حق و اطاعت الهى بر انسانها مهيّا مىسازد ، و لذا شركت در كلاس درس انبياء و امامان معصوم عليهم السلام و تبعيت از آنان ، براى به دست آوردن آگاهى و معرفت لازم در جهت رهائى از توطئه‌هاى او ضرورى مىشود .